U okviru rubrike “S+F=SF” koja periodično izlazi u književnom dodatku lista “Blic”, u nedelju 20. januara, objavljeni su prikazi knjiga “Aspekti vremena u književnosti” grupe autora i “Naseljavanje Viz@ntije” Milivoja Anđelkovića. Oba prikaza potpisuje književni kritičar Slobodan Ivkov, a mi ih u celosti prenosimo ovde.
Aspekti vremena u književnosti
Posle tri izvanredne knjige koje sadrže naučne studije o različitim aspektima naučne fantastike i fantastike (“Slovenska NF”, “Rađanje žanra/počeci srpske NF-književnosti” i “Metamorfoze vampira”), a već objavljene u ediciji “Nauka o književnosti” i ovde odmah prikazane (BLIC Knjiga br.48, 51, 78), nedavno je u uglednom beogradskom institutu publikovana i četvrta, veoma srodne koncepcije. No, u njoj je broj autora veći (30), polje razmatranja je mnogo šire (od perspektive prezentizma u tumačenju Šekspira do hermeneutičkog problema disparatnosti vremena nastanka i recepcije bilo kojeg književnog dela), kao što je i posmatrani vremenski raspon duži (od Biblije i rane grčke književnosti, preko “Dunda Maroja”, pa do Milorada Pavića). Stoga, uopšte nije čudno to da sada imamo i najobimnije izdanje ovakve orijentacije. Izdvojiću za ovu priliku sjajne radove dr Bojana Jovića o uvođenju vremeplova kao motiva i teme “u NF i (F)N” (sic!), Ljiljane Pešikan-Ljuštanović o romanu “Vremenski darovi” Zorana Živkovića, dr Milana Ćirkovića o strategiji atemporalnosti kod Lavkrafta i Gedela, Zorice Đergović-Joksimović o odnosu vremena i utopijskog diskursa, Dejana Ognjanovića o vremenu kod Edgara A. Poa i Stivena Kinga, dr Dejana Ajdačića, dr Lidije Delić…
Naseljavanje Viz@ntije
Intrigantan naslov “Vizuelni elektronski rom@n na 1002 ekran@” neupućenom čitaocu malo govori, ali on i jeste tu da zainteresuje. Već i sam “manki”, odnosno znak @ u naslovu, nagoveštava nekakav upliv interneta, multimedijalnosti i miks istorije i tehnologije. To i nije neobično, ako se ima u vidu propratno podsećanje u knjizi da je ovaj pisac “autor SAVRŠENOG ZLOČINA, prvog internet –romana u našoj književnosti, objavljenog 1999. godine”. Inače, brojni SF-posvećenici se Milivoja Anđelkovića (Beograd, 1940) vrlo dobro sećaju još od sedamdesetih, kada je osvajao nagrade na SF-konkursima časopisa “Galaksija”, te potom objavljivao priče u almanahu “Andromeda”, “Politici”… Ovde je reč o donedavno samo radnoj verziji romana “u nastajanju” (doslovno: “u progresu”), koja možda jeste započeta sa željom da se diskretno prati istorija Slovena i njihovo kretanje Podunavljem, da bi se na kraju postepeno pretvorila u impresivan roman o jednom sajtu kao elektronskom gradu u virtuelnoj realnosti. On je još od 2009. godine objavljivan u nastavcima na internetu. Sada je sve (da li baš SVE?) prvi put štampano. Prelom knjige je očajan, ali ona i nije nastajala da bi bila prilagođena Gutenbergovom mediju. U svakom slučaju, ona je jedno dragoceno, sasvim novo čitalačko iskustvo.
Slobodan Ivkov
