Ljubitelji rokenrola i književnosti dobili su nesvakidašnje izdanje koje na jednom mestu objedinjuje gotovo stotinu godina mračne i poetski najambicioznije lirike popularne muzike. U samostalnom izdanju Jovana Ristića upravo je objavljena knjiga Pesme sa Crne planete – Rokenrol poezija sa mračne strane 1927–2024.
Knjiga predstavlja rezultat Ristićevog višegodišnjeg rada na prevođenju najznačajnijih pesama rokenrola. Ovaj projekat razvijao se kroz virtuelnu zbirku Stihovi iz sumračne bašte, koju autor kontinuirano stvara i dopunjuje od 2022. godine, ali i kroz javna poetsko-muzička izvođenja na kojima je prevode predstavljao kao samostalna književna dela, oslobođena njihove izvorne muzičke forme.
Pesme sa Crne planete donose veliki izbor prevoda pesama koje su obeležile istoriju bluza, rokenrola, panka, postpanka, gotik roka, grandža, hard roka, hevi metala, sintpopa, indastrijala i drugih srodnih žanrova, nastalih između 1927. i 2024. godine. Ristićevi prevodi nastoje da očuvaju ne samo značenje originalnih tekstova već i njihov ritam, atmosferu i poetsku snagu, približavajući domaćoj publici stihove koji su decenijama oblikovali mračniju stranu popularne muzike.
Ova obimna knjiga, na 476 strana, nije koncipirana kao klasična zbirka prevoda, već kao tematska antologija koja kroz 24 pažljivo osmišljena poglavlja prati najvažnije motive mračne strane rokenrola – od smrti, horora i natprirodnog, preko bolesti zavisnosti, ludila, religije i apokalipse, do otuđenja, ljubavi i društvene kritike.
Posebnu vrednost izdanju daje opsežan uvodni esej „Rokenrol iz sumračne bašte – kratka istorija mraka u popularnoj muzici i njenim stihovima“, u kojem autor prati razvoj mračne poetike – od ranih američkih bluzera, preko Džima Morisona, Lua Rida i Dejvida Bouvija, grupa The Doors, The Rolling Stones, The Velvet Underground, The Stooges, Pink Floyd, Joy Division, The Cure, Siouxsie And The Banshees, Bauhaus, The Sisters Of Mercy, Nick Cave & The Bad Seeds, pa sve do savremenih izvođača. Esej pokazuje kako su motivi smrti, usamljenosti, natprirodnog, egzistencijalne teskobe i društvenog raspada postali sastavni deo jednog od najuticajnijih kulturnih izraza 20. i 21. veka.
Pored pomenutih bendova i autora, zastupljene su i pesme koje su pravili Nick Drake, The Eagles, Roxy Music, Blue Öyster Cult, Warren Zevon, The Stranglers, Kate Bush, The Sound, UK Decay, Thin White Rope, Roky Erickson, Iron Maiden, Metallica, Depeche Mode, Pulp, Nine Inch Nails, Marilyn Manson, Diorama. Pored prevoda, knjiga donosi i opsežan prateći aparat: svaku od 225 pesama prati zaseban tekst o njenom nastanku, značenju i mestu koje zauzima u istoriji popularne muzike. Ovi tekstovi zauzimaju gotovo stotinu poslednjih strana knjige, pretvarajući Pesme sa Crne planete ne samo u antologiju prevoda već i u svojevrsni vodič kroz razvoj mračne poetike rokenrola.
Pesme sa Crne planete namenjene su podjednako ljubiteljima rokenrola i čitaocima koje zanima savremena poezija, potvrđujući da stihovi popularne muzike mogu da funkcionišu kao punopravna književna dela, nezavisno od melodije uz koju su nastali.
Dizajn korica potpisuje Marko Mitrović. Cena knjige je 1.200 dinara i može da se naruči od priređivača putem imejl adrese: johnnyrice2025@gmail.com.
Jovan Ristić (1973, Beograd) je pravnik, dugogodišnji novinar, pisac i prevodilac. Suosnivač je putujućeg Festivala srpskog filma fantastike, prve svetkovine žanrovskog filma u Srbiji. Autor je istoriografskih knjiga o filmu Tuđin 3 – Jedan nezasluženi košmar (2008) i Izgubljeni svetovi srpskog filma fantastike (koautor Dragan Jovićević, 2015), kao i pravničke monografije Nevidljivi zakon (2020). Svoje autorske priče objavio je u zbirci Godine u magli (2010), a autor je i romana Poplavljeni um (2022). Od 2023. godine, u autorskoj onlajn antologiji Stihovi iz sumračne bašte kontinuirano objavljuje prepeve angloameričke rok poezije. Deo tih prepeva recituje uživo. Oni su osnova antologije Pesme sa crne planete (2026).
