Povodom 130. godišnjice rođenja Kenđija Mijazave (1896-1933), Udruženje Kenđija Mijazave (The Miyazawa Kenji Association: Ihatov Center) priredilo je 2. novembra 2026. godine, u gradu Hanamakiju, petu međunarodnu naučnu konferenciju posvećenu stvaralaštvu jednog od najznačajnijih japanskih književnika.
Među učesnicima konferencije bio je i Mateja Matić, student doktorskih studija japanske književnosti na univerzitetu Aojama Gakuin u Tokiju i prevodilac romana Noć na galaktičkoj železnici, koji je na konferenciji održao izlaganje pod naslovom „Slovenski svet i Kenđi Mijazava, sa posebnim osvrtom na Noć na galaktičkoj železnici“.
Matićevo izlaganje bavilo se novijim prevodima Mijazavinog dela Noć na galaktičkoj železnici na ruski (2019), poljski (2020) i srpski jezik (2023). Posebna pažnja posvećena je prevodilačkim izazovima, odnosno različitim načinima na koje su prevodioci rešavali pojedine značajne terminološke probleme.
Drugi deo izlaganja bio je posvećen recepciji Kenđijeve književnosti na našim prostorima, od prvih predstavljanja tokom druge polovine 20. veka, pa sve do danas. Zanimljivo je da je Mijazava na prostoru bivše Jugoslavije u vreme socijalizma uglavnom predstavljan kao pisac za decu, dok se danas sve češće svrstava među klasike fantastične književnosti.
Prema Matićevim istraživanjima, prvi pomen Kenđija Mijazave na ex-Yu prostorima zabeležen je još 1967. godine, kada je na Prvom programu Radio Beograda emitovana radio-drama koju je, prema motivima Noći na galaktičkoj železnici, napisao poznati japanski autor Hiroši Kavasaki (1930-2004). To se dogodilo svega godinu dana nakon objavljivanja dela u Japanu.
Matićevo izlaganje u Hanamakiju je izazvalo interesovanje prvenstveno među proučavaocima japanske književnosti i članovima akademske zajednice. Pitanja prisutnih odnosila su se uglavnom na recepciju Mijazavinog stvaralaštva u Srbiji. Posebno interesovanje pobudila je i Matićeva prevodilačka obrada pet pesama iz Mijazavine zbirke Proleće i ašura (1922), koje su objavljene u istom izdanju kao i roman Noći na galaktičkoj železnici (ista knjiga sadrži i tri Kenđijeve pripovetke u prevodu prof. dr Divne Tričković). Reč je o avangardnoj poeziji koja predstavlja poseban izazov za prevodioce i čitaoce.
Naročiti podsticaj za razgovor na datu temu, pružili su proučavaoci i prevodioci Mijazavinog stvaralaštva iz Engleske, gde je Kenđi odavno prisutan u mnogim prevodima, iz Bugarske, u kojoj tek treba da bude objavljen, i Irana, gde se Kenđi hrabro objavljuje uprkos teškim ekonomskim i društvenim prilikama usled američke agresije.
Matićevo učešće na međunarodnoj konferenciji u Hanamakiju bilo je povezano i sa posebnom izložbom „Književnost Kenđija Mijazave čitana širom sveta – širenje recepcije kroz prevode“, koja je otvorena od 9. septembra 2026. godine do 15. februara 2027. godine u Muzeju Kenđija Mijazave Ihatova.
Izložba obuhvata brojne prevode Mijazavinih dela objavljenih širom sveta, među kojima je i srpsko izdanje romana Noći na galaktičkoj železnici (Tanesi, 2023). Pored primerka romana na srpskom, izložen je i intervju koji je naš prevodilac dao za Ihatov centar.
Učešće na konferenciji u Hanamakiju i predstavljanje njegovog prevoda u muzejskoj zbirci predstavlja značajno priznanje dosadašnjem prevodilačkom radu Mateje Matića.
„Prisustvo mog prevoda u muzeju predstavlja veliku čast i priznanje“, kaže Mateja Matić za sajt Art-Anima.com. „Srbija je bez sumnje zemlja u regionu sa najbogatijom prevodnom recepcijom japanske književnosti, koja samo raste poslednjih godina. Velika je čast i poziv na konferenciju. Premda nisam specijalista za svakog autora kog prevedem, ovo mi je dalo priliku da produbim znanje i upoznam se sa širim kontekstom slovenskog odnosa prema japanskoj književnosti.“
Mateja Matić je do sada uradio više prevoda japanskih književnih dela na srpski jezik, a trenutno prevodi jedno od najznačajnijih ostvarenja klasične japanske književnosti Priče o Genđiju Murasaki Kišibu.
Izvor: Art-Anima.com
