Legenda o Baš-Čeliku - Petar Meseldžija

LEGENDA O BAŠ-ČELIKU remek-delo Petra Meseldžije

Izdavačka kuća System Comics objavila je knjigu Legenda o Baš-Čeliku iza koje kao pisac i ilustrator stoji svetski poznati slikar Petar Meseldžija. Iako je zasanovana na staroj srpskoj narodnoj pripovesti, knjiga je u celosti plod autorove mašte, uključujući i uvodni deo čiji je začudni sadržaj delimično inspirisan stvarnim detaljima iz autorovog života.

U uvodu saznajemo za jedno udaljeno seoce smešteno na ivici prostrane doline okružene planinama, u koje je autor od ranog detinjstva odlazio kod svojih dede i bake. I tu, daleko od gradske vreve, u tišini seoskih večeri, pored ognjišta, često je slušao neobičnu priču o Baš-Čeliku, ali prilično drugačiju od one koju su deca čitala u školskoj lektiri. I ne samo da je priča bila drugačija, već je govorila o stvarnom kralju koji je u drevnim vremenima vladao upravo tim planinskim krajevima i opisivala događaje koji su se tom kralju zaista dogodili. Predanja starijih meštana kazivala su da ruševine kraljevog grada i dalje postoje negde u šumi iznad sela, a tačno mesto na kome se ruševine nalaze autor je saznao tek više godina kasnije, na samrti svoga dede. Naporna potraga u koju će se odmah upustiti, odvešće ga do čudesnog otkrića koje će ga nagnati na novi, ništa manje izazovan zadatak – da viđeno i doživljeno pretoči u tekst i slike.

I tu se prepoznaje jedna od tendencija Meseldžijinog dela da ispripoveda priču o životnom putu i stadijumima razvoja ličnosti: od osnovnog upoznavanja sa sobom i okolinom, preko spoznaje svojih želja i određivanja ličnih ciljeva, do borbe na putu njihovog ostvarenja i konačnog postignuća cilja.

Petar Meseldžija je na stvaranju Legende o Baš-Čeliku radio punih petnaest godina, od 1993. (dve godine nakon što se iz Novog Sada preselio u Holandiju), pa sve do 2008. godine kada je objavljeno prvo izdanje ove knjige u Srbiji. Delo krasi šesnaest impresivnih slika nadahnutih slovenskom i srpskom mitologijom i folklorom, urađenih tehnikom ulje na drvenoj ploči.

U svetskim okvirima poznat kao autor koji vešto prepliće motive iz domena fantastike sa realizmom, Meseldžija je inspiraciju za likove – a naročito glavne protagoniste – pronašao u delima maestralnih srpskih slikara realista devetnaestog i dvadesetog veka, Paje Jovanovića i Uroša Predića, simbolično obnavljajući vezu koju su ti umetnici svojim stvaralaštvom uspostavili sa srpskim duhovnim bićem, kulturom i tradicijom.

Raznoliki drugi uticaji imali su, takođe, određeni značaj u pripremi i samom radu na ovom projektu. Prvobitni podsticaj za stvaranje kontura sveta u kome će se priča odvijati, autor je dobio zahvaljujući delima dvojice velikih ruskih umetnika, Viktora Vasnjecova i Ivana Bilibina. Važno izvorište inspiracije Meseldžija je pronašao i u srednjovekovnoj prošlosti drevnog grada Novgoroda i lepoti srednjovekovne srpske manastirske arhitekture i njenih fresaka. A dodatnu inspiraciju i podršku pronašao je u umetničkim delima majstora slikarstva i ilustracije kao što su Rembrant, Gerard Terborh, Akseli Galen-Kalela, Viliam Voterhaus, Džon Singer Sardžent, Hoakim Soroja, Norman Rokvel, Artur Rakam, Frenk Frazeta, Elen Li  i mnogi drugi.

Univerzalnost i bezvremenost Legenda o Baš-Čeliku duguje i autorovoj neupitnoj privrženosti i ljubavi prema prirodi, koju veoma često ovekovečuje u svojim delima:

„Kao velika pozornica na kojoj se drama Legenda o Baš-Čeliku odvija, priroda i njeni raznovrsni oblici, posebno drveće, pružili su mi beskrajni podsticaj, radost i ushićenje koji su bili značajni sastojci procesa stvaranja ove knjige“, kaže Meseldžija i dodaje da mu je upravo priroda, i to severne hemisfere, pomogla da se spusti do arhetipskog nivoa ljudskog postojanja, odnosno, do mesta gde se „sva ljudska bića, bez obzira na pol, rasu ili kulturu, okupljaju oko drevnog plamena zajedničkog, božanskog porekla.“

Legenda o Baš-Čeliku štampana je na 88 strana u boji, a pored pogovora Petra Meseldžije, donosi i poseban odeljak „Nastanak Legende o Baš-Čeliku“ koji sadrži skice, studije i pripremne crteže.

Izdanje je rađeno u tvrdom povezu i formatu 235 x 310 mm. Cena prilikom naručivanja od izdavača tokom promotivnog perioda (koji traje do kraja januara) iznosi 2.000 dinara, a od februara će cena biti 2.500 dinara. Redovna knjižarska cena kretaće se oko 2.700 dinara.

Petar Meseldžija
Petar Meseldžija

Petar Meseldžija je rođen 1965. godine u Novom Sadu. Karijeru je započeo 1981. stripom Krampi u Stripoteci, jednom od najpoznatijih strip-časopisa u našoj zemlji. Kasnije je usledio niz kratkih stripova i rad na Tarzanu. Diplomirao je na Akademiji umetnosti u Novom Sadu, na odseku za slikarstvo.

Godine 1991. Meseldžija se preselio u Holandiju. Ubrzo zatim prestaje da radi stripove i posvećuje se potpuno ilustraciji i slikarstvu. Tokom devedesetih slikao je plakate i čestitke za različite kompanije i ilustrovao knjigu Kralj Artur i vitezovi Okruglog stola za Grimm Press, izdavača sa Tajvana. Za kompaniju Scholastic Inc u Sjedinjenim Državama, Meseldžija je naslikao jedanaest korica za seriju knjiga dečije fantastike. Sarađivao je i na knjigama Prognana bića: srpska mitologija (Orfelin), i Srpske narodne bajke (Čarobna Knjiga).

Među njegovim samostalnim knjigama su Legenda o Baš-Čeliku, knjiga njegovih stripova o Tarzanu, strip album Kanu, Knjiga o džinovima, Marko Kraljević i zmaj, Knjiga skica i monografija Arhetip – Umetnost Petra Meseldžije.

Petar Meseldžija je dobitnik mnogih nagrada, među kojima su i Nagrada umetničkog žirija na 59. Svetskoj konvenciji naučne fantastike 2001. godine; Srebrna nagrada za 1997, 2003. i 2018. godinu, te Zlatna nagrada za 2009. izdanja Spectrum –Te Best in Contemporary Fantastic Art; i Zlatno pero Beograda 2017. godine.

Svoje radove Meseldžija je izlagao samostalno i grupno u Srbiji, Holandiji i Sjedinjenim Državama. Originali njegovih slika i crteža mogu se naći u privatnim zbirkama u Srbiji, Sjedinjenim Državama, Holandiji, Velikoj Britaniji, Belgiji, Nemačkoj, Francuskoj, Kanadi, Italiji, Švedskoj, Hong Kongu, Indoneziji i Australiji.

Izvor: Art-Anima.com

Legenda o Baš-Čeliku - Petar Meseldžija
LEGENDA O BAŠ-ČELIKU – Petar Meseldžija