Izdavačka kuća Rautlidž (Routledge) upravo je objavila antologiju The Routledge Anthology of Global Science Fiction Origins, u kojoj su sabrana 24 rana naučnofantastična dela nastala u različitim delovima sveta.

Knjiga okuplja radove pionira naučne fantastike, koji su stvarali u periodu od 1872. do 1942. godine i predstavlja jednu od prvih zbirki koja se sistematski bavi globalnim korenima žanra, prevazilazeći usko anglo-američki okvir. Među zastupljenim tekstovima nalazi se i poduži odlomak iz engleskog prevoda drame Posle milijon godina Dragutina J. Ilića.

Antologiju je priredio Bil Gilard (Bill Gillard), profesor engleske književnosti na Univerzitetu Viskonsin u Oškošu (University of Wisconsin–Oshkosh), SAD, koji je ranije priredio zapažena izdanja kao što su Speculative Modernism: How Science Fiction, Fantasy and Horror Conceived the Twentieth Century (2021) i The Routledge Anthology of Climate Fiction (2025).

U uvodnoj reči Gilard daje pregled istorijskih i kulturnih okolnosti u kojima su izabrana dela nastajala, čime čitaocima pruža širi kontekst za razumevanje ranog razvoja naučne fantastike. Među autorima zastupljenim u antologiji nalaze se i imena poput Karela Čapeka i Franca Kafke, ali i brojni pisci koji su do sada bili zapostavljeni u standardnim istorijskim pregledima žanra. Značajan broj tekstova objavljen je po prvi put u engleskom prevodu, što dodatno doprinosi uvidu u stvaralačku raznovrsnost rane faze svetske naučne fantastike.

Antologija The Routledge Anthology of Global Science Fiction Origins predstavlja značajan resurs za studente, nastavnike i istraživače naučne fantastike i svetske književnosti, jer otvara nove perspektive na razvoj žanra kroz glasove iz različitih kulturnih sredina.

Prevod Ilićeve drame na engleski jezik priredila je prof. dr Zorica Đergović Joksimović zajedno sa svojim studentima, a izdanje su 2016. godine objavili Filozofski fakultet u Novom Sadu i Institut za književnost i umetnost.

„Posle deset godina naš trud je dobio lepo priznanje, a naša književnost i kultura značajnu međunarodnu promociju“, izjavila je Đergović Joksimović za sajt Art-Anima.com dodavši da se ovo priznanje simbolično poklopio i sa novim scenskim oživljavanjem Ilićeve drame:

„28. februara 2026. godine biće premijera drame Posle milijon godina u Srpskom narodnom pozorištu u Novom Sadu, što je lepa koincidencija”, zaključila je Đergović Joksimović.

Sadržaj antologije The Routledge Anthology of Global Science Fiction Origins:

• Introduction
• “The Diamond Lens” (1858) by Fitz-James O’Brien (Ireland)
• “Captain Mendonça” (1870) by Machado de Assis (Brazil)
• “Anno Domini 2000, or, Woman’s Destiny” (excerpt) (1889) by Julius Vogel (New Zealand)
• “A Million Years After” (excerpt) (1889) by J. Dragutin Ilić (Serbia)
• “The Strange Death of Friar Pedro” (1898, revised 1913) by Rubén Darío (Nicaragua)
• “The Purple Cloud” (excerpt) (1901) by M.P. Shiel (Montserrat)
• “Vertigo” (1901) by Adela Zamudio (Bolivia)
• “The Curious Experience of Thomas Dunbar” (1904) by Gertrude Barrows Bennett (United States)
• “New Tales of Mr. Braggadocio” (1905) by Xu Nianci (China)
• “Sultana’s Dream” (1905) by Begum Rokeya (Bengal)
• “The Anglo-American Alliance” (excerpt) (1906) by Gregory Casparian (Türkiye)
• “Yzur” (1906) by Leopoldo Lugones (Argentina)
• “Singnagtugaq” (excerpt) (1914) by Mathias Storch (Greenland)
• “In the Penal Colony” (1919) by Franz Kafka (Austria-Hungary)
• “The Tale of Ak and Humanity” (1919) by Yefim Zozulya (Russia)
• “R.U.R.” (excerpt) (1920) by Karel Čapek (Czechoslovakia)
• “Frozen Bodies” (1921) by Amado Nervo (Mexico)
• “Cataclysm” (1924) by Massimo Bontempelli (Italy)
• “The Surrounding Reality” (1927) by Julio Garmendia (Venezuela)
• “The Machine Man of Ardathia” (1927) by Francis Flagg (Canada)
• “Sons of the Clouds” (excerpt) (1931) by August van Oordt (South Africa)
• “Vandals of the Void” (excerpt) (1931) by James Morgan Walsh (Australia)
• “Four-Dimensional Man” (1935) by Juza Unno (Japan)
• “Angels’ Prayer” (1941) by Tawfiq al-Hakim (Egypt)