Na sajtu akademskog izdavača Univerzitetske štampe Kembridža (Cambridge University Press) objavljena je studija Translating The Witcher: Publishing Fantasy Fiction in Europe (Prevođenje Vešca: Objavljivanje fantastične književnosti u Evropi) francuske teoretičarke književnosti Žastin Breton (Justine Breton). Autorka se u studiji bavi međunarodnim izdavačkim i prevodilačkim životom kultnog serijala Veštac proslavljenog poljskog pisca Andžeja Sapkovskog.

Studija prati razvoj serijala o Vešcu od lokalnog poljskog fenomena do jednog od najuspešnijih savremenih serijala fantastike, analizirajući ulogu prevodilaca, urednika i izdavača u širenju njegove popularnosti u Evropi.

Autorka posebno naglašava da globalni uspeh dela Andžeja Sapkovskog nije posledica samo popularnosti video-igara i televizijske adaptacije, već i dugogodišnjeg rada na prevođenju i promociji knjiga na različitim tržištima.

Posebna pažnja posvećena je izazovima prevođenja fantastike, naročito onih dela koja su bogata folklornim motivima, istorijskim referencama i jezičkim igrama. Bretonova ukazuje na to da je upravo sposobnost prevodilaca da prenesu složeni kulturni kontekst bila jedna od ključnih osnova za uspeha serijala na međunarodnom nivou.

Među primerima koje autorka analizira našla su se i srpska izdanja serijala o Vešcu u izdanju Čarobne knjige. U studiji se navodi da je naš izdavač objavio sve naslove serijala Andžeja Sapkovskog pa i u različitim formatima i izdanjima – od ilustrovanih knjiga standardnog formata, preko luksuznih izdanja u tvrdom povezu sa unutrašnjim ilustracijama Alehandra Kolučija, do posebnog izdanja Poslednje želje sa koricom inspirisanom Netfliksovom adaptacijom.

Kao zanimljiv primer izdavačke strategije na manjim tržištima, autorka ističe odluku našeg izdavača da samo roman Poslednja želja dobije koricu zasnovanu na televizijskoj seriji, dok su ostali tomovi zadržali originalna ilustratorska rešenja sa prikazima ključnih likova iz serijala. Tim povodom citirana je i izjava vlasnika izdavačke kuće Čarobna knjiga, Borislava Pantića, koji ovaj postupak objašnjava time što objavljivanje alternativnih korica za čitav serijal često nije finansijski opravdano na manjim tržištima, kao ni izrada luksuznih tvrdokoričenih izdanja za sve knjige jednog ciklusa.

Studija se osvrće i na prevodilačku istoriju srpskih izdanja. Žastin Breton navodi da su na serijalu radile Vesna Milutinović-Đurić (Poslednja želja i Mač sudbine), Milica Markić (Krv vilenjaka), Zorana Lutovac (Lastavičja kula, Gospodarica jezera i Sezona oluja) i Mila Gavrilović (Raskršće gavranova), ističući da je uprkos promenama u prevodilačkom timu bilo neophodno očuvati terminološku doslednost tokom objavljivanja celokupnog serijala.

Svrstavanje srpskih izdanja u studiju Translating The Witcher posebno je značajno jer pokazuje da su uređivačke i prevodilačke odluke srpskog izdavača prepoznate kao relevantan primer u međunarodnom istraživanju posvećenom jednom od najuticajnijih fantastičnih serijala savremenog doba.

Translating The Witcher deo je prestižne edicije Elements i predstavlja jedno od prvih sveobuhvatnih istraživanja posvećenih izdavačkoj, prevodilačkoj i kulturnoj istoriji Sage o Vešcu – serijala koji je od poljske fantastične priče prerastao u globalni transmedijalni fenomen.

Knjiga će biti objavljena u štampanom obliku tokom juna 2026. godine, a već sada se može besplatno preuzeti u elektronskom formatu, sa sajta cambridge.org.

Žastin Breton je vanredna profesorka književnosti na Univerzitetu u Remsu u Francuskoj. Autorka je knjiga o T. H. Vajtu, grupi Monti Pajton i serijalu Veštac, a učestvovala je i u pisanju više publikacija posvećenih fantastici, među kojima su Rečnik fantastike (Dictionnaire de la fantasy, 2018) i Fantastika i srednji vek (Fantasy et Moyen Âge, 2023).

Izvor: Art-Anima.com